Szwajcarski niemiecki — zwroty, których naprawdę potrzebujesz
Ze standardowym niemieckim odczytasz tablice; szwajcarski niemiecki (Schwiizerdütsch) to język, którym naprawdę mówi się w sklepach Zurychu i biurach Berna. Te rozmówki podają codzienne zwroty w obu głównych dialektach — Zurych (Züridütsch) i Berno (Bärndütsch) — wraz ze znaczeniem. Każda forma pochodzi z własnych materiałów kursowych Swissli, a nie z tłumaczenia maszynowego.
Dopiero zaczynasz ze szwajcarskim niemieckim? Zacznij od pełnego przewodnika →
1. Powitania i pożegnania
Jak Szwajcarzy mówią cześć, do widzenia i do zobaczenia.
Każda forma szwajcarsko-niemiecka na tej stronie jest sprawdzona z opublikowanymi podręcznikami szwajcarskiego niemieckiego, osobno dla Zurychu i Berna — ten sam zwrot często różni się między nimi.
| Znaczenie | Zurych (ZH) | Berno (BE) | |
|---|---|---|---|
| dzień dobry (form.) | Grüezi | Grüessech | W dialekcie zuryskim mówi się "Grüezi" na "dzień dobry (form.)", a w berneńskim "Grüessech". |
| cześć / cześć wszystkim | Hoi / Hoi zäme | Hoi / Hoi zäme | "Hoi / Hoi zäme" znaczy "cześć / cześć wszystkim" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| dzień dobry (rano) | Guete Morge | Guete Morge | "Guete Morge" znaczy "dzień dobry (rano)" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| dzień dobry | Guete Tag | Guete Tag | "Guete Tag" znaczy "dzień dobry" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| dobry wieczór | Guete Abig | Guete-n-Abe | W dialekcie zuryskim mówi się "Guete Abig" na "dobry wieczór", a w berneńskim "Guete-n-Abe". |
| miłego dnia | En schöne Tag | E schöne Tag | W dialekcie zuryskim mówi się "En schöne Tag" na "miłego dnia", a w berneńskim "E schöne Tag". |
| do widzenia | Uf Wiederluege | Uf Widerluege | W dialekcie zuryskim mówi się "Uf Wiederluege" na "do widzenia", a w berneńskim "Uf Widerluege". |
| cześć / pa (nieform.) | Tschau | Tschou | W dialekcie zuryskim mówi się "Tschau" na "cześć / pa (nieform.)", a w berneńskim "Tschou". |
| do zobaczenia wkrótce | Bis bald | Bis gly | W dialekcie zuryskim mówi się "Bis bald" na "do zobaczenia wkrótce", a w berneńskim "Bis gly". |
| do zobaczenia później | Bis spööter | Bis später | W dialekcie zuryskim mówi się "Bis spööter" na "do zobaczenia później", a w berneńskim "Bis später". |
| do jutra | Bis moorn | Bis morn | W dialekcie zuryskim mówi się "Bis moorn" na "do jutra", a w berneńskim "Bis morn". |
2. Proszę, dziękuję i przepraszam
Codzienne słowa grzeczności — wiele zapożyczonych z francuskiego.
| Znaczenie | Zurych (ZH) | Berno (BE) | |
|---|---|---|---|
| dziękuję | Merci | Merci | "Merci" znaczy "dziękuję" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| dziękuję bardzo | Merci vielmal | Merci viumau | W dialekcie zuryskim mówi się "Merci vielmal" na "dziękuję bardzo", a w berneńskim "Merci viumau". |
| proszę | Bitte | Bitte | "Bitte" znaczy "proszę" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| nie ma za co | Gärn gscheh | Gärn gscheh | "Gärn gscheh" znaczy "nie ma za co" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| przepraszam | Exgüsi | Exgüse | W dialekcie zuryskim mówi się "Exgüsi" na "przepraszam", a w berneńskim "Exgüse". |
| przykro mi | Es tuet mer leid | Es tuet mir leid | W dialekcie zuryskim mówi się "Es tuet mer leid" na "przykro mi", a w berneńskim "Es tuet mir leid". |
| żaden problem | Keis Problem | Keis Problem | "Keis Problem" znaczy "żaden problem" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
3. Jak powiedzieć, że się nie rozumie
Najbardziej przydatny zwrot dla nowo przybyłego: "Ich verstah nöd" (Zurych) / "I verstah nid" (Berno).
| Znaczenie | Zurych (ZH) | Berno (BE) | |
|---|---|---|---|
| nie rozumiem | Ich verstah nöd | I verstah nid | W dialekcie zuryskim mówi się "Ich verstah nöd" na "nie rozumiem", a w berneńskim "I verstah nid". |
| rozumiem | Ich verstah | I verstah | W dialekcie zuryskim mówi się "Ich verstah" na "rozumiem", a w berneńskim "I verstah". |
| nie wiem | Ich weiss nöd | I weiss nid | W dialekcie zuryskim mówi się "Ich weiss nöd" na "nie wiem", a w berneńskim "I weiss nid". |
| jak się masz? | Wie gaht's | Wie geit's | W dialekcie zuryskim mówi się "Wie gaht's" na "jak się masz?", a w berneńskim "Wie geit's". |
| mam się dobrze | Mir gaht's guet | Mir geit's guet | W dialekcie zuryskim mówi się "Mir gaht's guet" na "mam się dobrze", a w berneńskim "Mir geit's guet". |
| chciał(a)bym | Ich wett | I wett | W dialekcie zuryskim mówi się "Ich wett" na "chciał(a)bym", a w berneńskim "I wett". |
| ile to kosztuje? | Was chostet das | Was choschtet das | W dialekcie zuryskim mówi się "Was chostet das" na "ile to kosztuje?", a w berneńskim "Was choschtet das". |
| gdzie jest | Wo isch | Wo isch | "Wo isch" znaczy "gdzie jest" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
Co znaczy "Ich verstah nöd"?
"Ich verstah nöd" znaczy "nie rozumiem". To forma zuryska (Züridütsch); po berneńsku (Bärndütsch) mówi się "I verstah nid". Swissli uczy obu form dialektu, żebyś rozpoznał ten zwrot w każdym kantonie.
Miejscowi mówią to szybko, więc często brzmi jak jedno słowo. Użyj tego zwrotu, gdy chcesz poprosić o wolniejsze tempo albo powtórzenie — nie po to, by przejść na angielski. Pełna lista codziennych zwrotów poniżej podaje formę zuryską i berneńską dla każdego zwrotu.
4. Jak się masz i small talk
"Wie gaht's" w Zurychu, "Wie geit's" w Bernie — dokładne formy i odpowiedzi znajdziesz w tabeli powyżej.
5. Liczby od jednego do siedmiu
Drobne różnice, które usłyszysz w sklepie, u lekarza albo gdy ktoś liczy.
| Znaczenie | Zurych (ZH) | Berno (BE) | |
|---|---|---|---|
| jeden | eis | eis | "eis" znaczy "jeden" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| dwa | zwei | zwöi | W dialekcie zuryskim mówi się "zwei" na "dwa", a w berneńskim "zwöi". |
| trzy | drü | drü | "drü" znaczy "trzy" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| cztery | vier | vier | "vier" znaczy "cztery" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| pięć | foif | füf | W dialekcie zuryskim mówi się "foif" na "pięć", a w berneńskim "füf". |
| sześć | sächs | sächs | "sächs" znaczy "sześć" — tak samo w Zurychu i w Bernie. |
| siedem | siebe | sibe | W dialekcie zuryskim mówi się "siebe" na "siedem", a w berneńskim "sibe". |
Najczęstsze pytania
Czy "Ich verstah nöd" jest wystarczająco uprzejme wobec obcych?
"Ich verstah nöd" znaczy "nie rozumiem". To forma zuryska (Züridütsch); po berneńsku (Bärndütsch) mówi się "I verstah nid". Swissli uczy obu form dialektu, żebyś rozpoznał ten zwrot w każdym kantonie.
Czy szwajcarski niemiecki jest wszędzie taki sam?
Nie. To grupa dialektów, a nie jeden język. W Swissli spotkasz dialekt zuryski (Züridütsch) i berneński (Bärndütsch). Wiele słów jest wspólnych, część się różni — "nie" to "nöd" w Zurychu i "nid" w Bernie, a "jak się masz" to "Wie gaht's" w Zurychu, ale "Wie geit's" w Bernie.
Czy szwajcarski niemiecki się zapisuje?
W codziennym życiu rzadko — Szwajcarzy piszą po niemiecku standardowym, a mówią w dialekcie. Gdy już się go zapisuje, nie ma jednej oficjalnej pisowni; Swissli używa ustalonej pisowni Dietha, żeby formy były spójne i czytelne.
Od którego dialektu zacząć?
Od dialektu miejsca, w którym mieszkasz. W Zurychu i na północnym wschodzie — Züridütsch, w Bernie i na Mittellandzie — Bärndütsch. Gramatyka jest na tyle zbliżona, że późniejsza zmiana jest łatwa.
Ucz się tych zwrotów ze Swissli
Swissli uczy tych zwrotów z nagraniami — w dialekcie zuryskim i berneńskim. Pobierz już teraz.